TAŞIMA
ŞEKİLLERİ

1-(EXW)
Ex Works, Ex Warehouse (İsmi belirtilen işyerinde
teslim)
Satıcı, yeri belirtilen
işyerinde (atölye, fabrika, antrepo v.s.)
malları alıcının emrine hazır
bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine
getirmiş sayılır. Teslimden sonraki
tüm masraf ve rizikolar alıcıya aittir.
Diğer bir deyimle, eğer aksine bir hüküm
bulunmuyorsa, satıcı, malları alıcı
tarafından sağlanan araca yüklemek ya
da gümrük işlemlerini yerine getirmek zorunda
değildir. Malların, satıcının
kuruluşundan alınarak istenilen yere
götürülmesiyle ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya
aittir. Bu teslim şekli satıcı
açısından asgari yükümlülük içerir.

2-(FCA) Free Carrier (Taşımacıya
teslim, adı belirtilen yerde)
Birden fazla taşıma etabı
dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, ihracat
formalitesi tamamlanmış malları
alıcının adını verdiği
yerde, yine alıcı tarafından ismi
belirtilen taşımacıya teslim etmekle
yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır.
Navlun, Riziko ve tüm masraflar Alıcıya
aittir.
Eğer
alıcı tarafından teslim için belirli
bir nokta belirtilmemişse, bu durumda satıcı,
daha önce sınırları belirlenmiş
bir alan içinde veya yerde malları taşıyıcıya
devredeceği noktayı kendisi seçebilir.
Bu terim, çok vasıtalı olanlar da dahil
herhangi bir taşıma işlemi için
kullanılabilir. Diğer yükümlülükler
FOB teslimindeki gibidir.

3-(FAS) Free Alongside Ship
(İsmi belirtilen yükleme limanında gemi
yanında teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında
kullanılır. Satıcı, alıcı
tarafından ismi belirtilen yükleme limanında,
yine alıcının ismini verdiği
geminin yanında ve alıcının
belirttiği zamanda malları hazır
bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine
getirmiş sayılır. Bu yer ve
zamandan sonraki Navlun, Riziko ve her türlü masraflar
alıcıya aittir.

4-(FOB) Free On Board (İsmi
belirtilen sevk limanında gemide teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında
kullanılır. Satıcı, malları
alıcı tarafından ismi belirtilen
sevk limanında alıcının belirttiği
zamanda ve yine alıcı tarafından
ismi verilen geminin küpeştesini aştığı
anda teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş
sayılır. Bu yer ve zamandan sonraki
Navlun, Riziko ve tüm masraflar Alıcıya
aittir.
Satıcı,
malların yüklendiğini tüm detayları
ile birlikte alıcıya bildirmelidir.
Alıcının sorumluluğu ise,
belirtilen yükleme limanından taşınması
için, masraflar kendisine ait olmak üzere taşıma
sözleşmesi akdetmek ve malın gemide
teslim edildiği andan itibaren; malın
varış noktasına ulaşıncaya
kadar geçen süre içerisinde mala ilişkin
her türlü kayıp ve hasarı üstlenmektir.

5-(CFR) Cost and Freight (Adı
belirtilen varış limanında navlun
ödenmiş olarak teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında
kullanılır. Mallar Satıcı
tarafından taşıma sözleşmesi
yapılmış ve navlunu ödenmiş
olarak varış limanında alıcıya
teslim edilmektedir. Malların riski yükleme
limanında geminin küpeştesini aştığı
anda Alıcıya aittir.

6-(CIF) Cost Insurance and
Freight (Adı belirtilen varış limanında
navlun ve sigorta primi ödenmiş olarak teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında
kullanılır. Satıcının
sorumluluğu Geminin güvertesinde biter. CFR’dan
farkı Sigorta Priminin de satıcıya
ait olmasıdır. Fakat bu sigorta asgari
riskleri kapsamaktadır. Duruma göre özel
risklerin sigorta kapsamına alınmasını
istediği takdirde alıcı bu hususları
satıcı ile yaptığı sözleşmeye
dahil ettirmek zorundadır. Sigorta ettirilen
değerin sözleşme tutarının
%10 fazlası ile olması gerekir.

7-(CPT) Carriage Paid To (Adı
belirtilen varış yerine kadar navlunu
ödenmiş olarak teslim)
Birden fazla taşıma etabı
dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, malları
adı belirtilen teslim yerine kadar navlun
ödenmiş olarak varış yerinde alıcıya
teslim etmektedir. Belirtilen teslim yerine kadar
birden fazla taşımacı kullanılıyor
ise mallar ilk taşımacıya teslim
edildiğinde risk satıcıdan alıcıya
geçer.
Malların
taşıyıcıya aktarılmasından
sonra mallar ile ilgili kayıp ve hasar riski,
ayrıca bu teslim işleminden sonra meydana
gelebilecek olayların yarattığı
bütün ek masraflar satıcıdan alıcının
üzerine geçer.
Satıcı, alıcıya malın
sigortalanması amacıyla gerekli bilgileri
iletecektir. Alıcının sorumluluğu
ise, masraflar kendisine ait olmak üzere gerekli
ithal iznini veya yetki belgelerini almaktır.
CFR
deniz, CPT ise kara ve diğer taşıma
şekillerinde kullanılır.

8-(CIP) Carriage and Insurance
Paid To (Adı belirtilen varış yerine
kadar navlun ve sigorta primi ödenmiş olarak
teslim)
Birden fazla taşıma etabı
dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, CPT terimindeki
yükümlülüklerine ilaveten taşımaya ilişkin
yük sigortasını yaptırmayı
ve primini ödemeyi de üstlenmektedir.
Taşıma
ve sigorta bedeli ödenmiş olarak teslim terimi,
satıcının CF terimi ile aynı
yükümlülükleri taşıdığı,
ancak bunlara ek olarak, malın taşınması
anında kayıp ve/ya hasar riskine karşı
alıcıya yük sigortası sağlama
zorunda olduğu durumu anlatır. Satıcı,
sigorta sözleşmesini akdeder ve sigorta primini
öder. Alıcının diğer sorumlulukları
CF teslim şeklindeki gibidir.
CIF deniz taşımasında, CIP ise
kara ve diğer taşımacılıkta
kullanılır.

9-(DAF) Delivered at Frontier
(Sınırda, adı belirtilen yerde
teslim)
Satıcı malları ihracat
formaliteleri tamamlanmış olarak sınırdaki
adı belirtilen yerde fakat komşu ülkenin
gümrüğünden önce alıcının
emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlüğünü
yerine getirmiş sayılır. ‘Sınır’
ifadesi ihraç ülkesi dahil herhangi bir ülkenin
sınırı için kullanılabilir.
Bu nedenle yer isminin verilerek hangi sınırın
kastedildiğinin kesinlikle ifade edilmesi
büyük önem taşımaktadır. Öncelikle
Demiryolu ve Karayolu ile taşımada kullanılır.
Sınırdaki belirtilen yerden itibaren
Navlun Alıcıya aittir. Sınırdan
itibaren taşımaya ait masraf ve sigortanın
yapılması konusunda satıcının
yükümlülüğü yoktur.

10-(DES) Delivered Ex Ship
(Adı belirtilen varış limanında
gemide teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında
kullanılır. Satıcı, malları
adı belirtilen varış limanında,
geminin bordasında, gümrükten önce alıcının
emrine hazır bulundurduğunda teslim
yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır.
Bu yere kadar olan bütün risk ve masraflar satıcıya
aittir.

11-(DEQ) Delivered Ex Quay
(Adı belirtilen varış limanında
Gümrük Vergisi ödenmiş olarak rıhtımda
teslim)
Rıhtımda teslim terimi,
sadece Deniz taşımacılığında
veya çok vasıtalı taşıma ile
varma limanında gemiden rıhtıma
boşaltılmakla teslim edilecekse kullanılır.
Rıhtım
üzerinde alıcı emrine malların
hazır bulundurulması ile satıcının
yükümlülüğü sona erer. Satıcı,
malların o noktaya kadar taşınmasıyla
ilgili vergi, resim ve diğer harçlar da dahil
olmak üzere tüm riziko ve giderleri üstlenir.
DEQ teriminin yanına ek kelimeler yazılarak
malların gümrükten çekme sorumluluğunun
kime ait olacağı belirtilir. Örneğin;
DEQ duty paid’de vergiler ve gümrükten çekme masrafları
ihracatçının, DEQ duty unpaid’de ise
bu masraflar ithalatçınındır.

12-(DDU) Delivered Duty Unpaid
(Adı belirtilen varış yerinde gümrük
vergisi ödenmeden teslim)
Herhangi bir taşıma biçimi
için kullanılabilen bu terime göre satıcı,
ithal ülkesindeki adı belirtilen bir yerde
malları alıcının emrine hazır
bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine
getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar
her türlü risk ve maliyet ile gümrük formalitelerini
sonuçlandırmaya ilişkin maliyet ve riski,
fiili ithal sırasındaki vergi, harç
ve diğer resmi giderler hariç satıcı
üstlenmektedir. Eşyaların vergileri
ödenmemiş olarak alıcının
ülkesinde belirtilen yerde teslimidir.
Bu
teslim şekli deniz hariç kara, demiryolu,
havayolu taşımacılığında
kullanılır.

13-(DDP) Delivered Duty Paid
(Adı belirtilen varış yerinde gümrük
vergisi ödenmiş olarak teslim)
Herhangi bir taşıma biçimi
için kullanılabilen bu terime göre satıcı,
ithal ülkesindeki adı belirtilen bir yerde
malları gümrüklenmiş olarak alıcının
emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü
yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya
kadar her türlü risk ve maliyeti satıcı
üstlenmektedir. Eşyaların vergileri
ödenmiş olarak alıcının ülkesinde
belirtilen yerde teslimidir.
Satıcı,
malların o noktaya kadar taşınması,
ithal gümrüğünden geçirilmesi için gerekli
vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak
üzere riziko ve giderleri üstlenmek durumundadır.
EXW terimi satıcıya ne kadar az yükümlülük
getiriyorsa, DDP terimi de bunun tersine o kadar
çok yükümlülük getirmektedir.

|